EXPLORE the EXHIBIT กับ The Science Behind PIXARในโตเกียว (2019)

หากพูดถึง Pixar ไม่มีใครไม่รู้จัก อย่างน้อยต้องรู้จักหนังการ์ตูนอนิเมชั่นสักเรื่องที่ Pixar เคยสร้างแหละน่า ซึ่งความน่าสนใจของนิทรรศการนี้ นอกจากแค่ว่า นี่คือ Pixar ก็ดูน่าสนใจแล้ว แต่นิทรรศการจะพาเราไปดูถึงที่ความลับของ Pixar เบื้องหลังการ์ตูนอนิเมชั่นทุกเรื่องคือ วิทยาศาสตร์ บางคนอาจจะยี้ บางคนอาจจะ เฮ้ยยย น่าดู

The Science Behind Pixar เริ่มมากจาก Museum of Science, Boston จับมือ Pixar และสร้างนิทรรศการนี้ขึ้นมา โดยจะมีจัด 2 ที่ไปพร้อมกัน คือ ภายในประเทศสหรัฐฯ และต่างประเทศ ตอนนี้มีอยู่ที่ Portland ที่นึง และ Roppongi ที่นึง นิทรรศการจะพูดถึงคณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์เป็นหลัก ที่ถูกนำมาทำเป็นภาพยนตร์อนิเมชั่นได้อย่างไร

เริ่มตั้งแต่การเดินทางไม่ยากเลย ลงรถไฟฟ้ายังไงก็ได้ ให้ไป Roppongi Hills ในเว็บไซต์แจ้งว่าให้ไปขึ้นลิฟต์เข้านิทรรศการที่ฝั่ง Museum Cone ซึ่งง๊ง งง แต่พูดง่ายๆ คือ อ่านป้ายที่ไป Obsevation Desk / Tokyo City View ชั้น 52 ตึก Mori Tower ที่ที่คนนิยมไปชมวิวโตเกียวกันนั่นแหละ ซึ่ง...มันคือจุดเดียวกับจุดชมวิวเลย ชมนิทรรศไป ดูวิวโตเกียวไป ถ้าไปเวลาเย็นก็ชมพระอาทิตย์ตกได้อีก คุ้มสุดๆ

โปสเตอร์โปรโมทอยู่ทางเข้าเลย มาไม่ผิดแน่นอน

เราก็เดินงงๆ คือต้องขึ้นไปข้างบน เดินทะลุไปตึกหลังเลย Mori Tower

ผ่านเจ้าแมงมุมไปด้านหลังอีก

แต่ปัญหาที่เราเจอคือ เราไปดูนิทรรศการ ในขณะที่ทัวร์อีก 100  ชีวิตมาดูวิว และไม่ได้สนใจนิทรรศการ แต่ขโมยเก้าอี้จากนิทรรศการไปนั่งรอพระอาทิตย์ตกจ้ะ ...เอาที่สบายใจเลยจ้ะ จะรู้สึกวุ่นวายนิดหน่อยช่วงพระอาทิตย์ตก เพราะเหมือนทัวร์จะลงเยอะ แต่พอดึกกว่านั้น ก็โล่ง ดูนิทรรศการได้ชิลล์เลย

กับอีกปัญหาคือ นิทรรศการญี่ปุ่นเป็นหลักมาก ไม่มีข้อความ 2 ภาษาเลย แต่มีโทรศัพท์ ให้ไว้ฟังเสียงบรรยาย ซึ่งเลือกภาษาอังกฤษได้  แต่เรารู้สึกว่าขี้เกียจฟังมาก มันต้องยืนใกล้ๆ ฟัง แล้วดูอะไรไม่ได้ รู้สึกว่าทำมาให้อ่านได้เลย จะดีกว่า อ่านแบบ skim เร็วๆ ง่ายกว่า แต่มีพวกสื่อวิดีโอ เป็นคลิปสัมภาษณ์คนทำงานภาษาอังกฤษ ตรงนี้ก็สบายไป ดูเพลินเลย

วิวจากนิทรรศการ

ราคาบัตรไม่แพงมาก ถือว่ามาตรฐาน แต่คุ้มค่าการเยี่ยมชม

พอซื้อบัตรเข้ามา เขาจะพาเราเข้าห้องชม Video Brief เป็นพนง. Pixar เกริ่นถึงอนิเมชั่น ว่ากว่าจะมาเป็นมันมีวิทยาศาสตร์ซ่อนอยู่ทุกหนแห่งในนั้น พวกเขาต้องคิดค้นมากมาย ก็จะรู้สึกบิ้วๆ หน่อย คนอินก็จะแบบ อืมน้ำตาจะไหล ถือว่าทำคลิปเกริ่นได้ดีอยู่

จากนั้นขึ้นลิฟต์ไปสู่ชั้น 52 เราจะพบกับ Station อธิบายคร่าวๆ ว่าในนิทรรศการมีทั้งหมด 8 ฐาน ซึ่ง 8 อย่างนี้ก็คือกระบวนการหลักๆ จากการทำอนิเมชั่น 1 เรื่อง ทุกฐานจะมีกิจกรรมให้ทำ มีวิดีโอจากพนง. Pixar ด้านนั้นๆ มาเล่าให้ฟัง เรียกว่าเป็น Interactive Exhibition ที่ดีมาก

ด้านหน้าคนเข้าเยอะมาก ส่วนใหญ่คือเข้าไปดูวิว

ญี่ปุ่นล้วนไปเลย

เกริ่นถึงกระบวนการแต่ละขั้นตอน มีโทรศัพท์ไว้ฟังบรรยายภาษาอังกฤษได้

มีคลิปวีดีโอให้เราได้ฟังคนทำด้านนั้นๆ อธิบาย

• Modeling

ด้านแรกของการทำอนิเมชั่นคือ การสร้างโมเดล สร้างตัวละครขึ้นมาหนึ่งตัว หน้าตาจะเป็นยังไง เขาก็จะทำโมเดลแบบปั้นมือ เป็นรูปร่างจริงๆ ขึ้นมาก่อน จากนั้นจึงเอาไปทำในคอม ซึ่งในนิทรรศการมีโชว์ทั้งตัวโมเดลจากเรื่องต่างๆ แล้วก็ให้ลองทำโมเดลของตัวเอง

โมเดลจากเรื่องต่างๆ

ด่านให้ลองพล็อตจุด จะมีตัวเลขให้ตามแกนที่ต้องพล็อต เช่น (4,0,2) จะได้ตำแหน่งจุดแรก 

เรียกว่ามาเจอด่านแรกจะงงๆ หน่อย ยิ่งอ่านญี่ปุ่นไม่ออก แต่เขามีคอมให้เราลองพล็อตจุดตามที่เขาบอก ลองเล่นดูจะพบว่ามันคือหลักคณิตศาสตร์ มีแกน X Y Z แต่ละจุดก็อยู่ในตำแหน่งต่างกัน พล็อตจุดมา ลากโยงต่อๆ กัน ก็จะกลายเป็นรูปร่างต่างๆ กันไป พวกโปรแกรมทำโมเดล  MAYA, 3DMax ก็คือหลักการพวกนี้เหมือนกันเลย

ให้ลองเล่น เอาเรขาคณิตทรงต่างๆ มาต่อกัน กลายเป็นรูปร่างตัวการ์ตูน

ด่านให้ลองปรับตา คิ้ว มุมปาก เพื่อสื่ออารมณ์ต่างๆ 

ในฐาน Modeling เนี่ย มีด่านให้เด็กๆ มาลองเล่นเยอะมาก เรียกว่าอธิบายทุกส่วนของโมเดลเลย ตั้งแต่ขึ้นรูป จนกระทั่งบังคับหน้าตาโมเดล ให้แสดงอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ มาขยับคิ้ว อารมณ์ก็เปลี่ยน ซึ่งจริงๆ คนทำเนี่ย เขาก็ต้องคิดค้นโปรแกรม ที่จะคีย์ข้อมูล สร้างรายละเอียดการ์ตูนให้แสดงอารมณ์ได้ลึกซึ้ง เรียกว่าคิดค้นกันหนักหนาสาหัสเลยล่ะ

• Rigging

ขั้นตอนต่อมาคือกระบวนการใส่กระดูกให้ตัวละคร ก็คือใส่ข้อต่อต่างๆ ให้ตัวละครขยับได้มากน้อย งอแขนขาได้มากแค่ไหน ตอนแรกคนมาดูอาจจะงงๆ หน่อย แต่ถ้าลองเล่นเกมต่างๆ ของเขาก็น่าจะเข้าใจได้ไม่ยาก

อย่างแม่ใน Incredibles ต้องยืดหยุ่นเยอะ เราก็ต้องใส่ข้อต่อเยอะ เพื่อจะได้งอได้เยอะ
/ ลูกเหมือนเด็กปกติ แขนเราก็มีข้อต่อ ไหล่ ข้อศอก ข้อมือ แค่นั้น 

• Surfaces

และยังไม่หมดนอกจากขยับหน้าตา ใสข้อต่อ เราต้องลงสีด้วย อย่างใน Cars คือตัวอย่างที่เห็นได้ชัด ของความหลากหลายของพื้นผิว ซึ่งหลักวิทยาศาสตร์ เรื่องแสงตกกระทบพื้นผิวที่ต่างกัน ภาพที่ออกมาก็จะต่างกัน เลยทำให้ Pixar คิดค้นการทำพื้นผิวแบบต่างๆ กันไป ที่ให้ความรู้สึกที่ไม่เหมือนกัน

ก็จะมีด่านให้ลงสี จิ้มลาย เลือกความเงา ความหยาบ ดีเทลต่างๆ ขอพื้นผิว วัตถุทรงกลมก็เปลี่ยนแปลงไป เป็นได้ทั้งมะเขือเทศ ฟุตบอล และอื่นๆ อีกมากมาย นอกจากเป็นคอมให้ลองเล่น ยังมีแบบโมเดลเป็นชิ้นๆ แล้วมีผ้าให้ลองห่อโมเดลอีกด้วย

จิ้มๆ เปลี่ยนลายได้

มีภาพอธิบายตัวอย่างว่า ท่อสีทอง ผิวเงา / ผนังกระเบื้อง ดูกึ่งด้าน เป็นต้น

• Sets & Cameras

จะพาไปดูถึงการทำฉาก และมุมกล้องในแบบต่างๆ กัน อย่าง Wall-E ก็มีทั้งหน้าตรง มุมเงย ถ่ายช้อนจากด้านล่างขึ้นไป รวมถึงระยะใกล้ไกล ก็ให้ความรู้สึกต่างกัน คนทำ Set Designers ก็จะทำงานไปพร้อมๆ กับ Camera ซึ่งในโปรแกรมของ Pixar ก็จะมีเขียนโปรแกรมให้การวางกล้องเปลี่ยนแปลงไปได้ในจุดต่างๆ เหมือนกับเราเอากล้องไปถ่ายหนังคนแสดงจริงๆ เลย 

ในฐานนี้ก็จะมีด่านย่อยๆ ทั้ง Wall-E ในมุมต่างๆ หรือฉากจาก A Bug's Life หนังอนิเมชั่นเรื่องแรกๆ ของ Pixar ที่มีกล้องหลายๆ จุด และให้เราได้ทดลองเลือกเปลี่ยนเลนส์ ดูภาพจากเลนส์ต่างๆ กันไป

เราจะได้เห็นภาพทีละเฟรม พอหมุนวงล้อ ภาพก็เปลี่ยนไปเรื่อยๆ ดูต่อๆ กัน
หมุนเร็วๆ ภาพก็จะขยับได้เป็นอนิเมชั่นในที่สุด

• Animation

เมื่อเตรียมรายละเอียดต่างๆ ของตัวละครครบถ้วน เราจะเริ่มทำอนิเมชั่น ก็คือการทำให้ตัวละครขยับได้ ซึ่งหลักการคือการทำภาพนิ่งทีละเฟรม เฟรมที่หนึ่ง ภาพเป็นแบบนี้ เฟรมต่อไป ขยับตัวละครไปนิดนึง เอามี Rigging แล้ว แขนขาขยับได้ มุมกล้องขยับตามไหม แสงขยับไหม ก็ว่าไป ก็ขยับไปทีละเฟรม พอเรามองต่อๆ กัน มันก็เคลื่อนไหวได้ 

ด่านนี้มีของเล่นสนุกก็คือเราจะได้ลองทำอนิเมชั่น หรือเรียกว่า Stop-Motion ก็คือขยับของทีละเฟรม ขยับโคมไฟไปตามราง แล้วสามารถกดถ่ายภาพได้ทีละเฟรม ต้องใช้เวลาขยันหน่อย คือวิ่งไปขยับ วิ่งมาถ่ายภาพ แล้วพอเสร็จ เพลย์เป็นวีดิโอ ก็จะเห็นโคมไฟเคลื่อนไหว เรายังจะได้รู้อีกด้วยว่าถ้าอยากให้ขยับแบบสมูท ก็ต้องทำเฟรมที่ละเอียดมาก คนทำงานจึงยากลำบากแค่ไหนกว่าจะออกมา 1 เฟรม แล้วต้องทำกี่เฟรม ถึงจะได้ 1 ซีนที่เราดูๆ กัน

มีแบบฝึกหัดให้ลองทำตามก็ได้ อยู่ด้านบน

• Simulation

คือการเขียนโค้ดโปรแกรม ทำให้วัตถุเคลื่อนไหวไปตามธรรมชาติ อย่างเห็นภาพชัดเจน Finding Nemo ปลาว่ายหลายๆ ร้อยตัว ถ้าเรามานั่งทำเฟรมปลาทีละตัวก็คงไม่ได้ เขาเลยใช้วิทยาศาสตร์คิดค้นการคำนวณออกมา สามารถให้ปลาว่ายเป็นวงกลม ว่ายเป็นเส้นตรง ว่ายเป็นคลื่น ก็แล้วแต่เราจะโปรแกรมมันเข้าไป แล้วสามารถเพิ่มปริมาณปลาหนาเเน่น ปลาน้อย ก็ยังว่ายไปตามทิศทาง ไม่ต้องมานั่งขยับปลาทีละตัว

หรืออย่าง Brave เส้นผมของนางเอก ก็เกลียว เขาก็มีวีดีโอให้ดูว่าเขาได้เขียนโปรแกรมใหม่ให้มัน เส้นผมก็จะโค้ง ปลิว เอียงไปมา ตามน้ำหนักและทิศทางของตัวที่ขยับ ถ้าเอา Simulation ออก ผมก็จะชี้ๆ เป็นเส้นตรงตามที่ทำโมเดลมา ไม่ขยับไปไหน 

• Lighting

เรื่องของแสงที่ตกกระทบ แสงที่ต่างกันไป อารมณ์ก็ต่างกันไป รวมถึงเขาต้องศึกษาถึงสีของแสงในสถานที่ต่างๆ ช่วงเวลากลางวัน กลางคืน อย่าง Finding Nemo แสงที่ส่องผ่านลงในน้ำ ก็ไม่เหมือนแสงจากบนบก ก็ต้องเปลี่ยนแสงไปตามสถานการณ์นั้นๆ

ด่านให้เล่นก็มีเหมือนกัน คือให้เราได้ลองปรับแสง เข้ม จาง ทิศทางของแสงเปลี่ยนไปมาได้

ตัวอย่างชัดๆ ก็คือบ้านคุณปู่ในเรื่อง UP

• Rendering

มาถึงกระบวนการทำสุดท้ายของอนิเมชั่น ก็คือการ Render หลายคนอาจจะรู้จักดี อย่างทำไฟล์งาน Photoshop, Illutrator หรือทำวีดิโอ พวกนี้ต้อง Render ไฟล์ ก็คือการประมวลข้อมูลภาพทั้งหมดออกมาเป็นไฟล์งาน ไฟล์วิดีโอในขั้นตอนสุดท้าย 

ซึ่งยิ่งงานละเอียด งานข้อมูลเยอะ Render ยิ่งนานมากๆ Pixar เลยทำให้เราลองดูช่วงเวลาต่างๆ ว่าในแต่ละนาที Render ฉากนึงได้เท่าไหร่ อย่างใน Inside Out เวลา 4 ชั่วโมง เราอาจจะเรนเดอร์เห็นแค่โครงร่างเส้นๆ มีสีฟ้าๆ นิดหน่อย - 8 ชม. เห็นหน้าตาเข้ามา - 12 ชม. เห็นฉากประกอบชัดเจน มีตัวประกอบด้านหลัง เป็นต้น ซึ่งหลายฉาก ที่ดีเทลเยอะๆ ก็มีโอกาสเป็นวัน เป็นเดือน ก็มี ดังนั้น Renderfarm เลยเปิด 24 hrs จ้า

ไม่ต้องมีคำบรรยาย ว่าอนิเมชั่นเรื่องนึง จะเรนเดอร์นานแค่ไหน

จบจากนิทรรศการก็สามารถแวะช้อปปิ้งของที่ระลึกได้ตามอัธยาศัย แต่ดูแล้วของค่อนข้างเน้นขายเด็กหน่อย เเละมีไม่มาก เลยไม่น่าสนใจเท่าไหร่

----------------- 

How to get there?

นิทรรศการอยู่ที่โตเกียวอีกไม่นานมาก สามารถรีบจองตั๋วไปพิสูจน์นิทรรศการนี้ด้วยตัวคุณเองได้ ใกล้ๆ ที่โตเกียวเอง ไม่ต้องไปไกลถึงอเมริกาเลย นิทรรศการนี้จะมีถึง 16 กันยายน 2019 และได้ข่าวว่าจะย้ายไปอีกเมือง แต่อยู่ในญี่ปุ่นเนี่ยแหละ

-----------------

If you can't go there....!?

ถ้าคุณไม่มีโอกาสไปในญี่ปุ่นในเร็วๆ นี้ บอกเลยว่านิทรรศการนี้ทำมาดีมาก คุณสามารถเข้าไปลองเล่นด่านๆ ที่พูดถึงทั้งหมดได้ใน Website The Science Behind Pixar เข้าไปตรง For Educators ก็จะมี Online Activities ให้ลองทำเองที่บ้าน หรือมีข้อมูลอื่นๆ ให้อ่าน ศึกษาเยอะมาก แนะนำให้ไปลองเล่นดูจริงๆ